Słowo „borderline” oznacza dosłownie „z pogranicza”. Pojęciem tym określa się zaburzenia osobowości, które wyjątkowo negatywnie wpływają na jakość codziennego życia. Dowiedz się więc, czym jest borderline i co czuje dotknięta nim osoba, aby lepiej zrozumieć jej zachowanie.
Borderline: co to jest?
Czym jest borderline? To pytanie z pewnością zadaje sobie wiele osób, które po raz pierwszy spotykają się z tego rodzaju zaburzeniem. Termin ten nie jest zupełnie nowym pojęciem. Po raz pierwszy pojawił się on bowiem już w połowie ubiegłego stulecia. Użył go wówczas Robert Knight w celu określenia specyficznej grupy pacjentów. Odnosił się on wówczas do osób, które nie mieściły się w klasycznych kategoriach i nie mogły zostać zdefiniowane ani jako osoby z zaburzeniami neurotycznymi, ani jako pacjenci z problemami psychotycznymi.
Jak współcześnie definiuje się borderline?
Dziś borderline zalicza się do zaburzeń osobowości. Charakteryzuje się niestabilnością w relacjach interpersonalnych, obrazie siebie i afekcie oraz impulsywnością. Częste wahania nastroju, impulsywność oraz przesadne reakcje emocjonalne prowadzą do przytłoczenia, poczucia niepewności, a nawet trudności w życiu zawodowym. Jak twierdzą niektórzy badacze, z problemem tym może zmagać się współcześnie aż 3% populacji. W praktyce oznacza to, że osobowość z pogranicza jest bardziej powszechna niż schizofrenia, na którą cierpi około 1% społeczeństwa.
Jakie czynniki powodują rozwój borderline?
Pomimo intensywnych starań, nie odkryto jednak źródła takich problemów. Najczęściej wskazywane są tutaj:
- geny i czynniki biologiczne, choć zdania w tej kwestii nadal są mocno podzielone. Niektórzy naukowcy uważają bowiem, że u podłoża borderline leżą czynniki,
- rodzinne – chłód emocjonalny rodziców, brak zdolności do okazywania uczuć czy nadmierny krytycyzm, prowadzący do lęku przed porzuceniem i braku poczucia bezpieczeństwa,
- środowiskowe – traumatyczne doświadczenia, jak śmierć rodzica czy przemoc.
Jakie objawy wskazują na borderline?
Do tej pory nasza uwaga skupiła się na wyjaśnieniu pojęcia borderline, co to oznacza i jakie czynniki mogą wywołać zaburzenie. Skupmy się więc teraz na tym, jak zachowuje się dotknięta nim osoba. Otóż, jeśli chodzi o borderline, objawy będą związane przede wszystkim z niestabilnością emocjonalną i impulsywnością, ale także z niewłaściwym kreowaniem własnego wizerunku. Mowa tutaj o tzw. negatywizmie, czyli postrzeganiu siebie w przesadnie krytyczny sposób.
Jak rozpoznać osobowość borderline?
Osobowość borderline wpływa więc na całokształt życia danej jednostki. Osoby z takim zaburzeniem:
- odczuwają znacznie częściej negatywne emocje,
- czują sfrustrowanie i zniechęcenie codziennymi obowiązkami,
- silniej doświadczają smutku, złości i niechęci – zarówno do siebie, jak i do innych ludzi.
Takie negatywne emocje zwiększają z kolei odczuwany stres, a nasilone w dużym stopniu mogą doprowadzić nawet do objawów paranoidalnych, wymagających pilnej hospitalizacji.
Jak osoba z borderline funkcjonuje na co dzień?
Omawiane zaburzenia to jednak nie tylko emocje – cechuje je również cały szereg charakterystycznych zachowań. Jeśli chodzi o borderline, objawy mogą więc przybierać formę:
- nadmiernej konfliktowości i wyjątkowo częstych napadów gniewu,
- tendencji do manipulowania i krytykowania innych,
- postrzegania rzeczywistości wyłącznie w czarnych lub białych barwach,
- skłonności do ryzykownych działań, w tym hazardu i przypadkowych kontaktów seksualnych.
Jak zdiagnozować borderline?
Osobowość borderline nie ułatwia więc wchodzenia w związki, oparte na szacunku i zaufaniu ani budowania zdrowych relacji. To dlatego tak ważna jest odpowiednia diagnoza. Dokonuje jej psycholog lub psychiatra na podstawie wywiadu diagnostycznego i kwestionariuszy. Ich wypełnienie to pierwszy krok do rozpoczęcia psychoterapii, pozwalającej wyjść z cienia własnych zaburzeń i na nowo odnaleźć radość z życia.
Potrzebujesz rozmowy?